Ders 1: Rus-Kiril Alfabesi

Adını onu geliştiren Ortodoks rahipleri Kiril ve Metodius'tan alan Kiril alfabesine dayalı Rus alfabesi, herhangi bir sebeple Rusça öğrenmeye karar verenlerin öğrenim süreçlerinde, henüz ilk karşılaşmada gözlerini korkutan büyük bir engel olarak algılanmaktadır. Rusça öğrenme isteklisi çoğu kişi, daha alfabeyi görür görmez fikrini değiştirmekte ve Rusça öğrenmekten vazgeçmektedir. Büyük bir çoğunluk ise alfabeyi gözünde öylesine büyütmektedir ki, sanki alfabeyi öğrendikten sonra Rusçayı artık tam anlamıyla öğrenmiş olacakları ve ilerisinin o kadar da zor olmayacağı gibi fikirlere kapılırlar.

Ancak Rus alfabesini öğrenmek hiç de düşünüldüğü kadar güç değildir. Alfabe, iyi bir analiz, pratik ve tekrarla birkaç saat içinde öğrenilebilecek kadar basittir aslında. Şimdi gelin hep birlikte Rus alfabesini biraz daha yakından tanıyalım:



Görüldüğü üzere Rus alfabesi toplamda 32 harf ve işaretten oluşmaktadır. Rusçada bazı istisnalar ve vurgu durumları dışında harfler, Türkçede olduğu gibi yazıldığı şekilde okunmaktadır. Harflerle ilgili bilinmesi gereken bazı özel durumlar şunlardır:

- "Е, e" harfi kelime başında ve kelime içinde ünlülerden sonra [ye] olarak okunurken kelime içerisinde ünsüzlerden sonra [e] olarak okunur. örn: Елена [Yelena]

- "Ё, ё" harfi de kelime başında ve kelime içinde ünlülerden sonra [yo'] olarak okunurken kelime içerisinde ünsüzlerden sonra [ö] sesini karşılamaktadır. örn: ёлка [yo'lka] "Yılbaşı ağacı".

- "Э" harfi genellikle kelime başında bulunur ve [e] sesini karşılamak için kullanılır. örn: экватор [ekvator]

- Türkçedeki "C, c" harfini ve sesini karşılamak için Rusçada "д" ve "ж" harfleri birleştirilerek (дж), tek bir ses için kullanılır. örn: джума [cuma]

 Şimdi alfabedeki harfleri öğrenirken izlenilecek metotlar üzerine biraz konuşalım:

-Yukarıdaki tabloda А, К, М, О, Т gibi harflerin Türkçedeki karşılıklarıyla aynı olduğunu gözlemleyebilirsiniz. Bunu bilmek öğrenmemiz gereken yeni harf sayısını azaltacak ve öğrenme süremizi hızlandıracaktır.

-  Alfabeyi çeşitli benzetmeler ve anımsamalar kurarak ezberledikten sonra tam anlamıyla öğrenmek için uygulanması gereken en iyi yol sürekli pratik ve tekrardır. Buna alfabedeki harflerle, öncelikle kendi adınızı soyadınızı yazarak başlayabilirsiniz.
Örn: Фатих, Ахмет, Мехмет, Айше, Фатма итд. "Fatih, Ahmet, Mehmet, Ayşe, Fatma vs."

Daha fazla pratik içinse Rus alfabesiyle Türkçe olarak kendinizi tanıtan yazılar yazabilirsiniz.
Örn: Беним адым Али. Бен Русча огренмек истиёрум. Русь алфабеси чок колай. [Benim adım Ali. Ben Rusça öğrenmek istiyorum. Rus alfabesi çok kolay.]

Bunun gibi onlarca alıştırma yaparak alfabeye kısa sürede aşina olabilirsiniz. Yalnız burada Rusça baskı yazısı ve el yazısının birbirinden farklı olduğunu belirtmekte de fayda var. Yukarıda verilen harfler baskı yazısı harfleridir. El yazısı harfleri ise aşağıdaki tabloda gösterildiği şekildedir. Ancak ilk etapta baskı harfleriyle çalışmak öğrenmenizi hızlandıracağından, el yazısı çalışmalarına ilerleyen süreçte daha sonra çalışabilirsiniz.



Yazının sonlarına gelirken yine söylemekte fayda var ki birkaç saatte öğrenilebilecek Rus alfabesi, Rusça öğrenme sürecinde en kolay aşamadır. Rusça öğrenmenin asıl güçlüğü ise ne alfabede ne de padejleriyle (ismin halleri), fiil durumları ve çekimleriyle insanı bir hayli uğraştıran dilbilgisindedir. Asıl güçlük Rusça kelimelerin ezberlenmesi ve öğrenilmesi aşamasındadır. 

Başka bir yazıda görüşmek üzere ayrılırken bu konu ile ilgili yöneltmek istediğiniz her türlü soru ve yardım taleplerinizi aşağıdaki yorum bölümünden iletebileceğinizi hatırlatmak isterim.

Faydalı olması dileğiyle...

35 yorum:

  1. Benim için çok faydalı oldu.Çok teşekkür ederim!!

    YanıtlaSil
  2. çok faydalı gerçekten teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  3. sayın admin tşk ederim ama bunları okurken nasıl bir şekil izlememiz lazım bunlarıda öğretirseniz çok sevinirim nasıl okunduğu hakkında bilgi sahibi olmak güzel olurdu

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sorunuzun cevabı ikinci dersimizde bulunmaktadır. İkinci dersimizde Rusça harflerin okunuş ve telaffuzları üzerine yeterli bilgiyi bulabilirsiniz.

      Sil
  4. ruscayı öğrenmeyi çok istiyorum çok yardımcı oldunuz teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  5. Merhaba! Öncelikle bu güzel site için çok teşekkürler tüm çalışmalarımı burdan yürütmeye başladım. Benim aklımı kurcalayan bu yumuşatma ve sertlik işaretleri. Nedirler nerde kullanılırlar yardımcı olursanız sevinirim. Teşekkürler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, aslında yumuşatma ve sertlik işaretleri üzerine bu seviyede fazla durmaya gerek olduğunu düşünmüyoruz. Fakat bu konuda gelen sorular nedeniyle ileride bununla ilgili bir ders hazırlamamız gündemde. Şu an için bu işle fonetik anlamda akademik olarak ilgilenmiyorsanız, bununla fazla meşgul olmanıza gerek yok diye düşünüyoruz.

      Sil
  6. teşekkür ederim. derslerinizin devamını bekliyorum

    YanıtlaSil
  7. Benim adım Uğur :D alfabede yumuşak g yok normal g yazsam yeter mi alıştırma yaparken yoksa yanına yumşatma işaretifelan mı koyayım :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba Uğur Bey, Rusçada yumuşak g "ğ" sesini karşılayan özel bir harf bulunmamaktadır. "Гь" harfleri birlikte kullanıldığında, her ne kadar yumuşak g "ğ" sesine yakın bir telaffuz sağlasa da isminizi "Угур" [Ugur] şeklinde yazmanız daha iyi olacaktır.

      Sil
  8. bu 'e' harfi ile ilgili açıklamayı bi türlü anlayamadım açıklayabilecek biri var mı ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kiril alfabesindeki "Е" harfi kelime başı kullanımlarda [ye] olarak telaffuz edilmektedir. Kelime içerisindeki kullanımlarda Türkçedeki "e" harfine yakın olarak kullanılır.

      Bunlar dışında Rusçada kelime başındaki [e]sesini "Э" harfi karşılamaktadır. Yukarıdaki örnekleri incelerseniz, daha anlaşılır olacaktır diye ümit ediyoruz.

      Sil
  9. Merhaba,
    Öncelikle bu site için teşekkür ederim. Ancak kafamı kurcalayan bazı şeyler var. Bunlardan biri verdiğiniz örnekteki "Örn: Беним адым Али. Бен Русча огренмек истиёрум. Русь алфабеси чок колай. [Benim adım Ali. Ben Rusça öğrenmek istiyorum. Rus alfabesi çok kolay.]" cümlesi. "ö" ve "ğ" harfleri için "o" ve "g" kullanıldığını fark ettim ve bunları neye göre ayıracağımızı merak ettim. Normalde de öyle mi okunması gerekiyor yoksa "ö" ve "ğ" harflerini karşılayan bir şey olmadığından öyle mi yazılıyor? Şimdiden teşekkürler!

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Yukarıdaki mevzuubahis örnek, harflerin daha iyi pekiştirilmesi adına Türkçe cümleleri Kiril alfabesiyle yazmak suretiyle alıştırma yapılması amacıyla verilmiştir. Rus alfabesinde, Türk alfabesindeki "ğ ve ö" harflerinin harf olarak tam bir karşılığı yoktur. Öyle ki bu sesler de Rusçada bulunmamaktadır. Kiril alfabesindeki "Г" ve "ь" harfleri kullanılarak [ğ] sesi elde edilebilir fakat bu yalnızca akademik çalışmalarda telaffuz değerini göstermek için tercih edilen bir kullanımdır. "Ö" harfine karşılık olarak ise kelime içerisinde "Ё-ё" harfi kullanılabilir fakat bu harf kelime başında [yo-yö] sesini verdiğinden dolayı, yukarıdaki örnekte kelime başında "O" harfinin kullanımı tercih edilmiştir.

      Sil
    2. Sayın admin, akademik çalışmalarda telaffuz değerini göstermek için ğ yi Гь şekilde gösterilebiliyor demişsiniz peki normalde (kiril alfabesi ile Türkçe bir kelime yazarken) bunu ğ yerine kullansak yanlış olur mu yada mahsuru var mı? ve birde Ö harfini kelime başında ve kelime içinde biraz zorlama ile (rusların anlaması şart değil) nasıl sağlarız? Son bir sualim var, bu iki harfin haricinde (ğ ve ö), sıkıntılı olan başka harfler var mı? Yardımlarınız için şimdiden teşekkür eder ve başarılarınızın devamı nı dilerim.

      Sil
  10. Teşekkürler.. <birçok site inceledim, en ciddi ve disiplinli bu siteyi gördüm. Video sayısı arttırılırsa daha iyi olur.

    YanıtlaSil
  11. Çok güzel anlatılmış ama,alfabesi 33 harf ve işaretten oluşur!

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. "Е" ve "Ё" harfleri tek harf olarak sayılmaktadır.

      Sil
  12. böyle bir site kurduğun ve bizlere ücretsiz bu hizmeti sunduğun için sana çok teşekkür ediyorum. görünce sevineceğini düşünüp yazmak istedim :)

    YanıtlaSil
  13. Telefonumda rusca harfler yok ne yapmam gerek

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bununla ilgili olarak sol menüde bulunan "Programlar" sekmesi altında bilgisayarlar için bir program paylaştık. Yakında ise telefonlar için paylaşımda bulunacağız.

      Sil
  14. Emeğine sağlık

    YanıtlaSil
  15. bu benim icin çok iyi oldu teşekkurler :))

    YanıtlaSil
  16. emeğine sağlık çok açıklayıcı olmuş. youtube de felan videolarda anlatımlara baktım, başka sitelere baktım ama bu kadar sade ve kolay anlatımlı bulamamıştım. teşekkür ederim. çok yardımınız dokundu bana.

    YanıtlaSil
  17. Çok iyisiniz teşekkürler(:

    YanıtlaSil
  18. Harbiden öğrenmesi kolay bir dil :))
    Ve çok eğlenceli

    YanıtlaSil
  19. okuma, yazma gercekten kolay, ama gramer biraz zor
    yeni baslayanlar icin)

    YanıtlaSil
  20. Cok tesekkurler daha kolay ogrenecegimi tahmin ediyorum ellerinize saglik

    YanıtlaSil
  21. Alfabe ile ilgili bilgiler için çok teşekkürler, bana çok faydası olacağına eminim bu dersi çalışmış olmanın. 3 gün sonra Rusya'ya gidiyorum ve artık metrodaki tabelaları okuyabileceğim sayenizde :)

    Gittiğimiz tatilleri anlattığım blogumda (www.bencetatil.com) sizden ve sitenizden mutlaka bahsedip, link vereceğim Rusya’ya gitmeyi düşünenler ve biraz olsun öğrenmek isteyenler için.

    Tekrar teşekkürler, emeğinize sağlık :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlgi ve alakanızdan dolayı çok teşekkür ederiz. Rusya'da iyi vakit geçirmeniz dileğiyle. :)

      Sil
    2. Gittik, döndük ve sayenizde "ресторан" yazan yerin restoran, "кофе хауз" yazan yerin coffee house olduğunu anladım. Metrolarda da hiç sıkıntı çekmedik. Tekrar teşekkürler. Moskova gezi yazımda mutlaka sizden bahsedeceğim. Yazı yayınlanınca haber ederim :)

      Sil
  22. Sayın admin sertlik ve yumuşatma işaretlerini açıklar mısınız neye görek kullanacağız onları?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Rusçadaki sertlik ve yumuşatma işaretleri kelimelerin içinde telaffuzda farklılığa etki etmektedir. Bunun dışında bir ses değerleri yoktur. Daha iyi pekiştirebilmek için ikinci dersimizi takip edebilirsiniz.

      Sil
  23. Çoooook ama çoook teşekkürler. Her şey için çok sağolun Elinize, yüreğinize, bilginize sağlık. çok makbule geçti.

    YanıtlaSil